Dịch Vụ Kế Toán Công Ty Thương Mại – Kiểm Soát Hàng Hóa, Giá Vốn Và Công Nợ

Dịch vụ kế toán công ty thương mại hỗ trợ doanh nghiệp ghi nhận hoạt động mua bán hàng hóa, theo dõi nhập – xuất – tồn kho, xác định giá vốn, đối chiếu công nợ và thực hiện nghĩa vụ kế toán, thuế theo quy định. Đối với công ty bán buôn, phân phối hoặc kinh doanh nhiều mặt hàng, việc thống nhất dữ liệu giữa bộ phận kho, kinh doanh và kế toán là yêu cầu quan trọng.

Viện Kế Toán cung cấp dịch vụ kế toán cho doanh nghiệp thương mại theo phạm vi công việc được thỏa thuận, bao gồm kiểm tra chứng từ, ghi sổ, kê khai thuế và lập báo cáo tài chính. Việc lựa chọn phương pháp kế toán phải căn cứ vào chế độ áp dụng, bản chất giao dịch và hồ sơ thực tế của doanh nghiệp.

1. Đặc thù kế toán công ty thương mại nằm ở đâu?

Hoạt động chủ yếu của doanh nghiệp thương mại là mua hàng hóa để bán lại, có thể thông qua bán buôn, bán lẻ, phân phối hoặc hệ thống đại lý.

Không giống doanh nghiệp sản xuất phải tập hợp chi phí để tính giá thành sản phẩm sản xuất, doanh nghiệp thương mại thường tập trung vào giá gốc hàng mua, giá vốn hàng xuất bán, doanh thu và các khoản công nợ liên quan.

Tuy nhiên, hoạt động thương mại vẫn có thể phát sinh nghiệp vụ phức tạp như hàng mua đang đi đường, hàng gửi bán, chiết khấu theo doanh số hoặc hàng bán bị trả lại.

Ba nhóm số liệu cần kiểm soát

Ba nhóm dữ liệu này cần được đối chiếu với nhau để xác định đúng tình trạng tài sản, doanh thu và nghĩa vụ tài chính.

Số liệu hàng hóa trên phần mềm quản lý kho không mặc nhiên là số liệu kế toán đã được kiểm tra. Tương tự, doanh số do bộ phận kinh doanh báo cáo có thể khác doanh thu ghi nhận theo chế độ kế toán do thời điểm và điều kiện ghi nhận khác nhau.

2. Giá vốn hàng hóa của công ty thương mại được xác định như thế nào?

Đối với doanh nghiệp áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC, nguyên tắc kế toán hàng hóa được hướng dẫn tại TK 156 – Hàng hóa.

Giá gốc hàng hóa mua vào được xác định trên cơ sở giá mua và những chi phí, khoản thuế có liên quan theo quy định.

Những khoản được xem xét trong giá gốc hàng hóa

Theo hướng dẫn TK 156, giá gốc hàng hóa mua vào có thể bao gồm:

• Giá mua hàng hóa.
• Chi phí vận chuyển, bốc xếp trực tiếp liên quan đến thu mua.
• Chi phí bảo hiểm hàng hóa trong quá trình mua.
• Chi phí bảo quản, thuê kho, bến bãi phục vụ việc đưa hàng về kho.
• Thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường nếu phát sinh.
• Thuế GTGT hàng nhập khẩu không được khấu trừ theo điều kiện áp dụng.
• Chi phí gia công, sơ chế hoặc hoàn thiện hàng hóa trong những trường hợp phù hợp.

Những khoản chi phí thu mua liên quan đến nhiều loại hàng hóa cần được phân bổ theo tiêu thức phù hợp và áp dụng nhất quán.

Điểm cần lưu ý: Thông tư 99 cho phép doanh nghiệp ghi nhận ngay vào giá vốn hàng bán đối với chi phí thu mua có giá trị nhỏ liên quan đến nhiều mặt hàng theo hướng dẫn. Vì vậy, không nên khẳng định mọi khoản chi phí thu mua đều bắt buộc phải phân bổ vào giá gốc từng mặt hàng trong mọi trường hợp.

Căn cứ: Thông tư 99/2025/TT-BTC – Hướng dẫn TK 156, Hàng hóa.

Phân biệt chi phí thu mua và chi phí bán hàng

Chi phí vận chuyển đưa hàng từ nhà cung cấp về kho doanh nghiệp cần được xem xét theo hướng dẫn xác định giá gốc hàng hóa.

Trong khi đó, chi phí giao hàng cho khách sau khi bán phải được xác định theo bản chất giao dịch, điều khoản hợp đồng và quy định kế toán tương ứng.

Không thể mặc định mọi khoản vận chuyển đều ghi vào TK 156, cũng không thể mặc định toàn bộ đều là chi phí bán hàng.

3. Ví dụ xác định giá vốn và lãi gộp của một lô hàng

Ví dụ dưới đây hoàn toàn giả định nhằm minh họa cách tính toán, không phải số liệu thực tế của khách hàng Viện Kế Toán.

Giả sử công ty thương mại mua 200 sản phẩm, với các thông tin:

Giả định khoản vận chuyển đủ điều kiện tính vào giá gốc của lô hàng và được phân bổ toàn bộ cho 200 sản phẩm.

Giá gốc đơn vị được tính:

104.000.000 ÷ 200 = 520.000 đồng/sản phẩm.

Ví dụ minh họa tính giá gốc hàng hóa từ giá mua và chi phí thu mua.

Khi bán được 120 sản phẩm

Giả sử doanh nghiệp bán 120 sản phẩm với giá 750.000 đồng/sản phẩm, chưa bao gồm thuế GTGT, và giá vốn mỗi sản phẩm xuất bán được xác định là 520.000 đồng.

Kết quả này chỉ đúng trong phạm vi các giả định đã nêu, chưa xét hàng trả lại, giảm giá hoặc các khoản điều chỉnh khác.

Không mặc định mọi doanh nghiệp đều tính giá vốn theo cách trên

Theo Thông tư 99, doanh nghiệp có thể sử dụng những phương pháp xác định giá trị hàng xuất kho phù hợp, như giá đích danh, bình quân gia quyền, nhập trước – xuất trước hoặc phương pháp giá bán lẻ trong trường hợp đáp ứng điều kiện.

Doanh nghiệp phải xác định phương pháp phù hợp với hàng tồn kho và áp dụng nhất quán theo quy định.

Lãi gộp 27,6 triệu đồng trong ví dụ không phải lợi nhuận cuối cùng. Công ty còn phải xác định các khoản chi phí bán hàng, quản lý doanh nghiệp, tài chính và những khoản liên quan khác.

4. Hàng mua đang đi đường có phải ghi nhận vào hàng tồn kho không?

Trong hoạt động thương mại, doanh nghiệp có thể nhận hóa đơn và đã thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán nhưng hàng chưa về đến kho.

Theo hướng dẫn TK 151 – Hàng mua đang đi đường tại Thông tư 99, tài khoản này phản ánh hàng hóa, vật tư mua ngoài đã thuộc quyền sở hữu doanh nghiệp nhưng còn đang đi đường hoặc đang chờ kiểm nghiệm, kiểm nhận nhập kho.

Khi đã nhận hóa đơn nhưng hàng chưa về

Thông tư 99 hướng dẫn việc nhận hóa đơn mua hàng trong kỳ, khi hàng chưa về nhập kho, kế toán đối chiếu với hợp đồng và lưu hóa đơn trong hồ sơ hàng mua đang đi đường.

Nếu hàng về và được nhập kho trong kỳ, kế toán căn cứ chứng từ để ghi nhận trực tiếp vào tài khoản hàng tồn kho phù hợp.

Nếu đến thời điểm kết thúc kỳ kế toán hàng vẫn chưa về, doanh nghiệp căn cứ điều kiện và chứng từ theo hướng dẫn để ghi nhận vào TK 151.

Phải phân biệt hàng mua đang đi đường với tiền ứng trước

Không phải cứ đã chuyển tiền cho nhà cung cấp thì doanh nghiệp có hàng mua đang đi đường.

Nếu doanh nghiệp mới thanh toán trước nhưng chưa đáp ứng điều kiện ghi nhận quyền sở hữu hàng hóa, khoản tiền đó cần được theo dõi theo bản chất ứng trước cho người bán.

Việc xác định phải dựa vào hợp đồng, điều kiện giao hàng và những chứng từ liên quan.

Căn cứ: Thông tư 99/2025/TT-BTC – Hướng dẫn TK 151.

5. Hàng gửi bán đại lý và hàng đã bán được phân biệt thế nào?

Nhiều công ty phân phối hàng hóa thông qua đại lý, nhà bán lẻ hoặc hệ thống đối tác.

Tuy nhiên, giao hàng cho đại lý không phải lúc nào cũng đồng nghĩa doanh nghiệp đã hoàn thành giao dịch bán hàng.

Trường hợp hàng gửi bán vẫn thuộc quyền sở hữu doanh nghiệp

Theo hướng dẫn TK 157 tại Thông tư 99, tài khoản này phản ánh hàng hóa, sản phẩm đã gửi đi bán nhưng chưa được xác định là đã bán, trong điều kiện hàng vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp cần theo dõi chi tiết từng loại hàng, từng lần gửi và số hàng đã được xác định là bán.

Khi hàng đủ điều kiện xác định đã bán, kế toán thực hiện ghi nhận doanh thu và giá vốn theo chế độ kế toán.

Trường hợp đại lý hoặc nhà phân phối mua đứt hàng hóa

Nếu giao dịch thực tế là bên mua nhận chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa theo hợp đồng, việc ghi nhận cần căn cứ điều kiện bán hàng tương ứng.

Không áp dụng TK 157 chỉ vì khách hàng được gọi là đại lý hoặc nhà phân phối.

Điểm cần kiểm tra trước khi ghi sổ: Quyền sở hữu hàng hóa, điều kiện thanh toán, trách nhiệm đối với hàng chưa tiêu thụ và quyền trả lại hàng.

Ba trạng thái hàng hóa cần phân biệt khi ghi nhận và theo dõi kế toán.

6. Chiết khấu thương mại và chiết khấu thanh toán khác nhau thế nào?

Đối với công ty thương mại bán buôn, chiết khấu là nghiệp vụ phổ biến nhưng dễ bị ghi nhận nhầm nếu không phân biệt mục đích và điều kiện áp dụng.

Chiết khấu thương mại

Chiết khấu thương mại thường liên quan đến chính sách bán hàng theo số lượng, doanh số hoặc các điều kiện thương mại đã thỏa thuận.

Theo Thông tư 99, nếu khoản chiết khấu đã được phản ánh trong giá bán tại thời điểm ghi nhận doanh thu, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu trên cơ sở giá đã trừ chiết khấu theo quy định.

Nếu khoản chiết khấu phát sinh sau khi doanh thu đã được ghi nhận và đủ điều kiện xác định, doanh nghiệp sử dụng TK 521 – Các khoản giảm trừ doanh thu theo hướng dẫn tương ứng.

Chiết khấu thanh toán

Chiết khấu thanh toán phát sinh do khách hàng thanh toán tiền trước hạn hoặc đáp ứng điều kiện thanh toán đã thỏa thuận.

Theo hướng dẫn kế toán tại Thông tư 99, khoản chiết khấu thanh toán doanh nghiệp trả cho bên mua được ghi nhận vào chi phí tài chính thông qua TK 635 khi đáp ứng điều kiện áp dụng.

Như vậy, chiết khấu thương mại và chiết khấu thanh toán không phải cùng một nghiệp vụ, dù đều có thể làm thay đổi số tiền khách hàng thực trả.

Hóa đơn chiết khấu theo doanh số

Thông tư 91/2026/TT-BTC hướng dẫn cách xử lý hóa đơn đối với khoản chiết khấu thương mại căn cứ vào số lượng hoặc doanh số.

Theo đó, khoản chiết khấu có thể được điều chỉnh trên hóa đơn lần mua cuối cùng, kỳ tiếp theo theo điều kiện quy định, hoặc lập hóa đơn điều chỉnh kèm bảng kê các hóa đơn liên quan.

Doanh nghiệp cần kiểm tra giới hạn và điều kiện thực hiện đối với từng phương án, không tự động giảm doanh thu và thuế trên sổ mà không có chứng từ phù hợp.

Căn cứ: Thông tư 91/2026/TT-BTC – Hướng dẫn xử lý hóa đơn.

7. Hàng bán bị trả lại phải xử lý đồng thời những dữ liệu nào?

Khi phát sinh hàng bán bị trả lại, doanh nghiệp cần xem xét cả việc điều chỉnh giao dịch bán hàng và tình trạng hàng hóa thực nhận.

Kiểm tra việc trả lại hàng

Bộ phận kho cần xác nhận số lượng, mã hàng, tình trạng hàng và chứng từ giao nhận.

Đối với hàng hóa không còn đủ điều kiện bán lại, doanh nghiệp phải đánh giá cách xử lý phù hợp. Không tự động nhập lại với tình trạng và giá trị như hàng mới nếu thực tế không đáp ứng.

Điều chỉnh doanh thu và giá vốn

Kế toán cần kiểm tra chứng từ trả hàng và giá vốn tương ứng để thực hiện các bút toán theo chế độ kế toán.

Trường hợp hàng được nhận lại và đáp ứng điều kiện ghi nhận hàng tồn kho, việc ghi tăng hàng tồn kho phải dựa trên giá trị và hồ sơ phù hợp.

Xử lý hóa đơn khi trả lại hàng

Theo Thông tư 91/2026/TT-BTC, khi người mua trả lại toàn bộ hoặc một phần hàng hóa, người bán về nguyên tắc lập hóa đơn điều chỉnh.

Trường hợp hai bên có thỏa thuận người mua lập hóa đơn khi trả lại hàng hóa, người mua thực hiện theo quy định tương ứng.

Thông tư còn có hướng dẫn riêng đối với một số tài sản thuộc diện đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng.

Vì vậy, không thể khẳng định người mua luôn phải xuất hóa đơn trả hàng, hoặc người bán luôn là bên duy nhất được lập hóa đơn. Cần xác định đúng trường hợp pháp luật áp dụng.

Căn cứ: Thông tư 91/2026/TT-BTC, Điều 10.

8. Công ty thương mại cần kiểm soát công nợ như thế nào?

Doanh nghiệp thương mại thường phát sinh công nợ với khách hàng và nhà cung cấp qua nhiều lần giao hàng, hóa đơn hoặc thanh toán.

Khi chỉ theo dõi tổng số dư, doanh nghiệp có thể khó xác định khoản công nợ thuộc đơn hàng nào hoặc đang chờ xử lý vì lý do gì.

Công nợ khách hàng

Doanh nghiệp nên theo dõi từng khoản phải thu gắn với hợp đồng, hóa đơn hoặc giao dịch bán hàng phù hợp.

Các khoản khách thanh toán trước, thanh toán thiếu, thanh toán gộp và các khoản giảm trừ sau bán cần được phân biệt để tránh đối chiếu sai.

Công nợ nhà cung cấp

Kế toán cần theo dõi khoản phải trả, tiền ứng trước và điều kiện thanh toán theo hợp đồng.

Khi nhà cung cấp có chiết khấu, giảm giá, giao thiếu hàng hoặc nhận lại hàng, phải xác định ảnh hưởng đến công nợ và giá trị hàng tồn kho theo quy định kế toán.

Công nợ quá hạn

Doanh nghiệp có thể phân loại công nợ theo thời gian đến hạn và tình trạng thanh toán để phục vụ quản lý.

Tuy nhiên, công nợ quá hạn không tự động đồng nghĩa với khoản phải thu khó đòi đủ điều kiện lập dự phòng. Việc trích lập dự phòng cần xem xét điều kiện và hồ sơ theo quy định áp dụng.

9. Dịch vụ kế toán công ty thương mại tại Viện Kế Toán hỗ trợ những công việc gì?

Đối với hoạt động thương mại, phạm vi dịch vụ kế toán cần được xác định theo giao dịch thực tế và cách tổ chức dữ liệu của doanh nghiệp.

Viện Kế Toán có thể trao đổi phương án dịch vụ dựa trên đặc điểm mua bán hàng hóa, khối lượng chứng từ, số lượng kho và tình trạng sổ sách hiện có.

Tiếp nhận và kiểm tra chứng từ kế toán

Công việc có thể bao gồm tiếp nhận hóa đơn, hợp đồng, chứng từ giao nhận, dữ liệu ngân hàng và những tài liệu cần thiết để ghi nhận giao dịch.

Các nghiệp vụ chưa đủ căn cứ cần được lập danh sách để doanh nghiệp xác minh hoặc bổ sung.

Ghi nhận nghiệp vụ mua bán và hàng tồn kho

Trên cơ sở chứng từ hợp lệ và chế độ kế toán áp dụng, đơn vị dịch vụ thực hiện ghi nhận nghiệp vụ mua, bán, công nợ, giá vốn và hàng tồn kho trong phạm vi đã thỏa thuận.

Việc xác định số lượng hàng hóa thực tế, kiểm kê và xác nhận hiện trạng vẫn cần sự phối hợp của bộ phận chịu trách nhiệm tại doanh nghiệp.

Theo dõi công nợ và đối chiếu thanh toán

Phạm vi có thể bao gồm theo dõi khoản phải thu, phải trả và đối chiếu với chứng từ giao dịch.

Đối với những khoản tiền chưa xác định được bản chất, cần phối hợp với doanh nghiệp để làm rõ trước khi ghi nhận hoặc điều chỉnh.

Kê khai thuế và lập báo cáo tài chính

Tùy hợp đồng, dịch vụ có thể bao gồm ghi sổ, lập hồ sơ khai thuế định kỳ và lập báo cáo tài chính theo chế độ kế toán phù hợp.

Hồ sơ quyết toán thuế và các công việc phát sinh ngoài phạm vi định kỳ cần được xác định rõ trong thỏa thuận.

Hỗ trợ rà soát sổ sách khi có chênh lệch

Nếu hàng tồn kho, giá vốn hoặc công nợ các kỳ trước chưa thống nhất, doanh nghiệp có thể cần thực hiện rà soát riêng trước khi chuyển dữ liệu sang kỳ mới.

Phần kiểm tra và xử lý số liệu quá khứ phải dựa trên hồ sơ thực tế; không nên mặc định mọi chênh lệch đều có thể xử lý bằng một bút toán điều chỉnh.

10. Trách nhiệm của doanh nghiệp và đơn vị kế toán cần được phân chia ra sao?

Việc thuê dịch vụ kế toán không thay thế trách nhiệm quản lý hàng hóa, xác nhận giao dịch và cung cấp chứng từ của doanh nghiệp.

Để phối hợp, hai bên cần xác định rõ vai trò của từng bộ phận.

Khi phát hiện số liệu kho khác sổ kế toán, cần đối chiếu chứng từ và xác minh nguyên nhân.

Không tự ghi nhận khoản thiếu, thừa hoặc điều chỉnh giá trị chỉ để làm cho dữ liệu trên các phần mềm trùng nhau.

11. Chế độ kế toán công ty thương mại áp dụng năm 2026

Năm 2026 có những quy định kế toán cần được phân biệt theo quy mô và năm tài chính của doanh nghiệp.

Thông tư 99/2025/TT-BTC

Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này đối với doanh nghiệp thuộc phạm vi áp dụng.

Doanh nghiệp cần sử dụng hệ thống tài khoản, phương pháp ghi sổ và báo cáo phù hợp, không tự động áp dụng hướng dẫn của Thông tư 99 cho tất cả đơn vị không xét đến chế độ kế toán đang sử dụng.

Nguồn: Thông tư 99/2025/TT-BTC.

Thông tư 133/2016/TT-BTC

Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần kiểm tra chế độ kế toán được phép áp dụng theo Thông tư 133/2016/TT-BTC và các quy định liên quan.

Khi lựa chọn chế độ kế toán khác phù hợp, doanh nghiệp phải bảo đảm yêu cầu áp dụng nhất quán và xử lý số liệu chuyển tiếp theo quy định.

Nguồn: Thông tư 133/2016/TT-BTC.

Thông tư 58/2026/TT-BTC

Thông tư 58/2026/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ ngày này hoặc sau đó.

Doanh nghiệp siêu nhỏ có thể lựa chọn chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo các điều kiện được quy định.

Vì vậy, cần xác định đúng năm tài chính và chế độ kế toán trước khi thực hiện chuyển đổi, không mặc định Thông tư 58 áp dụng từ giữa năm cho mọi doanh nghiệp có năm tài chính bắt đầu ngày 01/01/2026.

Nguồn: Thông tư 58/2026/TT-BTC.

12. Những quy định thuế cần lưu ý khi ghi nhận chi phí thương mại

Điều kiện chi phí được trừ khi tính thuế TNDN

Theo Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn, khoản chi được xem xét tính vào chi phí được trừ khi đáp ứng điều kiện pháp luật, gồm tính thực tế, mối liên hệ với hoạt động kinh doanh, hóa đơn và chứng từ.

Đối với khoản chi thuộc phạm vi áp dụng từ 5 triệu đồng/lần trở lên, cần kiểm tra điều kiện chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

Tuy nhiên, chưa thanh toán tại thời điểm ghi nhận chi phí không đồng nghĩa khoản chi phải bị loại ngay.

Theo hướng dẫn tại Thông tư 20/2026/TT-BTC, trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ từ ngưỡng quy định mà chưa thanh toán, doanh nghiệp có thể được tính chi phí được trừ khi đáp ứng điều kiện về hợp đồng, hồ sơ bàn giao và phương thức thanh toán sau đó.

Nếu khi thanh toán doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, cần xử lý điều chỉnh theo quy định.

Căn cứ:

• Nghị định 320/2025/NĐ-CP
• Nghị định 141/2026/NĐ-CP
• Thông tư 20/2026/TT-BTC

Thời điểm lập hóa đơn bán hàng hóa

Theo Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, đối với bán hàng hóa thông thường, thời điểm lập hóa đơn là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa cho người mua, không phân biệt đã thu tiền hay chưa.

Đối với trường hợp giao hàng nhiều lần, mỗi lần giao hàng phải lập hóa đơn tương ứng theo quy định.

Cần phân biệt thời điểm lập hóa đơn với thời điểm ghi nhận doanh thu kế toán và doanh thu tính thuế, bởi các thời điểm này không mặc nhiên trùng nhau trong mọi giao dịch.

Nguồn: Nghị định 254/2026/NĐ-CP.

13. Những trường hợp công ty thương mại nên rà soát lại sổ sách

Doanh nghiệp nên kiểm tra dữ liệu khi có một hoặc nhiều dấu hiệu:

• Số lượng hàng thực tế và số liệu kho liên tục chênh lệch.
• Giá vốn thay đổi nhưng chưa có báo cáo giải thích.
• Công nợ kế toán khác bảng theo dõi của bộ phận kinh doanh.
• Khoản chiết khấu chưa được đối chiếu với chính sách bán hàng.
• Hàng trả lại đã hoàn tiền nhưng dữ liệu kho, công nợ hoặc hóa đơn chưa được xử lý đồng bộ.
• Hàng gửi bán và hàng đã bán chưa được phân biệt.
• Dữ liệu chuyển từ phần mềm cũ sang phần mềm mới còn chênh lệch.
• Khoản phải trả nhà cung cấp chưa đối chiếu với hồ sơ mua hàng.

Những dấu hiệu này là cơ sở để tổ chức kiểm tra, không phải bằng chứng tự động cho thấy doanh nghiệp đã vi phạm hoặc hạch toán sai.

Mỗi khoản chênh lệch cần được xác minh theo chứng từ và điều kiện ghi nhận trước khi xác định phương án xử lý.

14. Chi phí dịch vụ kế toán công ty thương mại được xác định thế nào?

Chi phí dịch vụ kế toán cần được đánh giá trên cơ sở phạm vi công việc và tình trạng dữ liệu của doanh nghiệp.

Những thông tin thường cần khảo sát gồm số lượng hóa đơn, nghiệp vụ ngân hàng, mã hàng hóa, kho, số lượng khách hàng và nhà cung cấp, chế độ kế toán, cùng nhu cầu báo cáo.

Một công ty có ít hóa đơn nhưng nhiều kho hoặc nhiều chính sách chiết khấu có thể cần công việc đối chiếu khác với doanh nghiệp có nhiều giao dịch nhưng dữ liệu đã được tổ chức đầy đủ.

Doanh nghiệp cũng cần phân biệt giữa kế toán định kỳ, rà soát số liệu các kỳ trước và báo cáo quản trị theo mặt hàng.

Viện Kế Toán có thể tiếp nhận thông tin để trao đổi phạm vi, trách nhiệm phối hợp, kết quả bàn giao và chi phí dự kiến theo hồ sơ thực tế.

Bài viết không đưa ra mức phí cố định vì chưa có bảng giá chính thức được xác minh để áp dụng chung cho các mô hình thương mại.

15. Câu hỏi thường gặp về dịch vụ kế toán công ty thương mại

Công ty thương mại có bắt buộc phải thuê kế toán không?

Doanh nghiệp phải tổ chức công tác kế toán theo quy định, nhưng không phải mọi trường hợp đều cần tuyển một nhân viên kế toán toàn thời gian. Có thể bố trí nhân sự hoặc lựa chọn dịch vụ kế toán đáp ứng điều kiện pháp luật.

Kế toán công ty thương mại có cần theo dõi nhập – xuất – tồn không?

Có trách nhiệm tổ chức ghi nhận và theo dõi hàng tồn kho theo chế độ kế toán áp dụng. Phạm vi trực tiếp kiểm kho, xác nhận số lượng và quản lý hàng thực tế cần được doanh nghiệp phân công hoặc thỏa thuận rõ với đơn vị dịch vụ.

Hàng mua đã thanh toán nhưng chưa về có được ghi nhận vào TK 151 không?

Cần xác định hàng đã thuộc quyền sở hữu doanh nghiệp hay chưa, đồng thời áp dụng thời điểm ghi nhận theo hướng dẫn TK 151. Không phải mọi khoản thanh toán trước đều là hàng mua đang đi đường.

Hàng xuất kho gửi đại lý có phải ghi nhận doanh thu ngay không?

Không mặc nhiên. Cần phân biệt hàng vẫn thuộc quyền sở hữu doanh nghiệp và chưa được xác định là đã bán với giao dịch bán hàng đã đáp ứng điều kiện ghi nhận.

Chiết khấu thương mại và chiết khấu thanh toán có hạch toán giống nhau không?

Không. Theo Thông tư 99, chiết khấu thương mại phát sinh sau ghi nhận doanh thu có thể được phản ánh qua TK 521, còn chiết khấu thanh toán bên bán trả cho bên mua được xử lý vào chi phí tài chính theo điều kiện áp dụng.

Hàng bị trả lại có phải lập hóa đơn điều chỉnh không?

Theo nguyên tắc tại Thông tư 91/2026/TT-BTC, người bán lập hóa đơn điều chỉnh, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận người mua lập hóa đơn trả hàng hoặc thuộc trường hợp xử lý riêng theo quy định.

Công ty ít hóa đơn nhưng nhiều kho có cần kế toán chuyên sâu không?

Cần đánh giá độ phức tạp của dữ liệu nhập – xuất – tồn, giá vốn và công nợ. Số lượng hóa đơn không phải tiêu chí duy nhất để xác định phạm vi kế toán.

Đã có kế toán kho thì có thể thuê ngoài kế toán thuế không?

Có thể phân chia công việc giữa nhân sự nội bộ và đơn vị cung cấp dịch vụ. Cần thống nhất dữ liệu sử dụng, trách nhiệm đối chiếu, thời hạn bàn giao và phạm vi chuyên môn của từng bên.

Khi chuyển đơn vị kế toán cần chuẩn bị gì?

Nên chuẩn bị dữ liệu sổ sách, hồ sơ thuế, số dư hàng tồn kho, công nợ, ngân hàng, báo cáo đã lập và danh sách khoản chênh lệch chưa xử lý.

16. Viện Kế Toán – Giải pháp kế toán cho công ty thương mại

Liên hệ Viện Kế Toán cùng đồng hành với doanh nghiệp

Đối với doanh nghiệp thương mại, số liệu kế toán cần phản ánh được hoạt động mua bán hàng hóa và các nghĩa vụ phát sinh theo giao dịch thực tế.

Một hệ thống sổ sách có thể kiểm tra, đối chiếu và truy xuất chứng từ sẽ hỗ trợ doanh nghiệp theo dõi giá vốn, công nợ và kết quả kinh doanh.

Dịch vụ kế toán công ty thương mại tại Viện Kế Toán được trao đổi theo đặc điểm hoạt động và nhu cầu thực tế, từ ghi sổ và kê khai thuế đến rà soát những khoản mục có chênh lệch.

Doanh nghiệp có thể cung cấp thông tin về số lượng kho, mã hàng, chứng từ và tình trạng sổ sách hiện tại để được trao đổi phạm vi hỗ trợ phù hợp.

>> Xem thêm: Dịch vụ kế toán thương mại điện tử – Kiểm soát doanh thu và lợi nhuận đa sàn

>> Xem thêm: Dịch vụ kế toán tại TP. Hồ Chí Minh – Tổ chức chứng từ và kiểm soát sổ sách

VIỆN KẾ TOÁN

Hotline: 0916 636 419

Website: https://vienketoan.vn

Địa chỉ: SH-03 Đường NB-D1, Khu Eco Xuân Lái Thiêu, Phường Lái Thiêu, TP. Hồ Chí Minh.