Nhiều doanh nghiệp mới tiếp cận hoạt động xuất nhập khẩu thường băn khoăn về bộ thủ tục phức tạp và rủi ro pháp lý. Thực tế, mậu dịch quốc tế đòi hỏi sự hiểu rõ về luật định hải quan, thuế quan và các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã tham gia. Một đơn vị tư vấn bài bản giúp chủ động kiểm soát chi phí và tránh sai sót khi làm việc với Tổng cục Hải quan.
Mậu dịch là gì?
Mậu dịch là hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa và dịch vụ giữa các quốc gia hoặc vùng lãnh thổ khác nhau, tuân theo các quy tắc chung của thương mại quốc tế và pháp luật của từng quốc gia. Ví dụ, một công ty tại khu công nghiệp Việt Nam nhập khẩu nguyên liệu từ Trung Quốc để sản xuất thành phẩm rồi xuất khẩu nông sản sang thị trường EU đều thuộc phạm vi hoạt động này.
Đặc điểm của mậu dịch quốc tế
- Phải tuân thủ luật pháp của cả nước xuất khẩu và nước nhập khẩu, cùng các quy tắc quốc tế như Incoterms.
- Có sự can thiệp của cơ quan quản lý nhà nước như Bộ Công Thương, Hải quan và Ngân hàng Trung ương về thanh toán ngoại tệ.
- Sử dụng các phương thức thanh toán đặc thù như tín dụng tài liệu (L/C), thu tiền hàng qua ngân hàng liên quan.
- Hàng hóa phải thông qua thủ tục hải quan, kiểm tra chất lượng, kiểm dịch và cấp chứng nhận xuất xứ khi cần.
- Phát sinh rủi ro về tỷ giá, rào cản kỹ thuật thương mại, vận chuyển và bảo hiểm hàng hóa trên đường dài.
Các nhóm thủ tục và hồ sơ trong hoạt động xuất nhập khẩu
Khối lượng hồ sơ và quy trình xử lý thay đổi tùy theo nhóm hàng hóa, chế độ hải quan và hiệp định thương mại tự do áp dụng. Doanh nghiệp cần phân loại rõ để chuẩn bị chứng từ đúng đắn.
| Nhóm hoạt động | Đặc điểm hàng hóa và thị trường | Thủ tục và hồ sơ chủ yếu |
|---|---|---|
| Xuất khẩu thành phẩm, nông sản | Hàng tiêu dùng, nông sản sang EU, Mỹ, Nhật theo EVFTA, CPTPP | Hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại, packing list, chứng nhận xuất xứ (C/O), tờ khai hải quan, giấy phép xuất khẩu (nếu có) |
| Nhập khẩu nguyên liệu, máy móc | Hàng sản xuất, máy móc dòng cũ hoặc mới từ Trung Quốc, Hàn, Nhật | Hợp đồng, hóa đơn, packing list, tờ khai hải quan, chứng nhận kiểm định chất lượng, giấy phép nhập khẩu (danh mục quản lý) |
| Xử lý, gia công cho thuê | Doanh nghiệp tại khu công nghiệp, khu kinh tế nhận gia công xuất khẩu | Hợp đồng gia công, đăng ký thủ tục chế độ ưu đãi, sổ sách theo dõi nguyên vật liệu, báo cáo quyết toán nguyên vật liệu |
| Chuyển khẩu, tạm nhập tái xuất | Hàng đi triển lãm, mẫu hàng, hàng chuyển sang quốc gia thứ ba | Cam kết tái xuất, bảo đảm tài chính, tờ khai tạm nhập/tạm xuất, hồ sơ chứng minh mục đích sử dụng |
| Thương mại điện tử xuyên biên giới | Hàng hóa giá trị nhỏ, bán qua sàn TMĐT quốc tế | Đơn hàng điện tử, vận đơn, khai báo đơn giản theo quy định của Hải quan, thanh toán qua cổng thanh toán quốc tế |
Vì sao doanh nghiệp nên dùng dịch vụ mậu dịch chuyên nghiệp
- Chuẩn hóa hồ sơ tờ khai. Tờ khai hải quan sai mã HS, giá trị tính thuế hoặc thiếu chứng từ dẫn đến kiểm tra thực tế, tốn thời gian và phát sinh chi phí lưu kho.
- Tận hưởng ưu đãi thuế hợp pháp. Chuyên viên am hiểu hiệp định EVFTA, CPTPP sẽ hướng dẫn cấp chứng nhận xuất xứ đúng quy trình để áp thuế suất ưu đãi.
- Kiểm soát rủi ro thanh toán. Tư vấn chọn phương thức L/C, T/T, D/P phù hợp với đối tác, hạn chế rủi ro thanh toán trong thương mại quốc tế.
- Tối ưu chi phí logistics. Phối hợp với đơn vị vận tải, kho bãi để giảm chi phí nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc hoặc các thị trường khác.
- Đảm bảo tuân thủ ngoại hối. Hỗ trợ thủ tục mua bán ngoại tệ, nộp báo cáo Ngân hàng Trung ương đúng hạn, tránh vi phạm quản lý ngoại hối.
- Giải quyết rào cản kỹ thuật. Tư vấn tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, nhãn mác hàng hóa để thông quan nhanh khi xuất khẩu nông sản sang thị trường EU.
Một sai sót về mã HS hoặc chứng nhận xuất xứ có thể khiến cả lô hàng bị áp thuế suất thông thường thay vì ưu đãi, thiệt hại gấp nhiều lần chi phí tư vấn.
Dịch vụ mậu dịch tại Viện Kế Toán Việt Nam
Viện Kế Toán Việt Nam phối hợp với mạng lưới đối tác logistics,.report hải quan để cung cấp giải pháp trọn gói từ khâu lập hồ sơ đến khi hàng thông quan và thanh toán xong.
- Tư vấn điều kiện kinh doanh xuất nhập khẩu 2024, đăng ký danh mục hàng hóa quản lý chuyên biệt.
- Lập và nộp tờ khai hải quan điện tử, tra cứu mã HS, tính thuế xuất nhập khẩu chính xác.
- Hỗ trợ cấp chứng nhận xuất xứ (C/O form D, E, AK, VK, AJ…) theo các hiệp định FTAs.
- Soạn thảo, rà soát hợp đồng mua bán quốc tế, điều khoản Incoterms, phương thức thanh toán ngoại tệ.
- Thủ tục kiểm dịch thực vật, động vật, an toàn thực phẩm, công bố tiêu chuẩn áp dụng.
- Đại diện làm việc với Hải quan khi kiểm tra, kiểm soát sau thông quan, xử lý vi phạm hành chính.
Quy trình làm việc
- Tiếp nhận yêu cầu, khảo sát ngành nghề, quy mô, thị trường mục tiêu và khối lượng hàng hóa dự kiến.
- Phân tích chế độ hải quan, thuế quan, hiệp định FTA áp dụng, báo giá dịch vụ và ký hợp đồng.
- Thu thập, kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của hợp đồng, hóa đơn, packing list, giấy phép liên quan.
- Thực hiện khai báo hải quan, nộp thuế, theo dõi luồng hàng cho đến khi thông quan xong.
- Bàn giao bộ hồ sơ gốc, báo cáo kết quả, lưu trữ chứng từ điện tử phục vụ kiểm tra sau này.
Lưu ý khi chọn đơn vị cung cấp dịch vụ mậu dịch
- Yêu cầu đơn vị cam kết chịu trách nhiệm về sai sót tờ khai, mã HS, giá trị tính thuế do bên mình gây ra.
- Kiểm tra xem dịch vụ có bao gồm hỗ trợ giải trình khi Hải quan kiểm tra thực tế, kiểm soát sau thông quan hay không.
- Xác nhận cách thức bàn giao chứng từ gốc và dữ liệu điện tử khi kết thúc hợp đồng hoặc chuyển đơn vị.
- Hỏi rõ kinh nghiệm xử lý các vụ án phức tạp như tranh chấp căn cước hải quan, vi phạm xuất xứ, rào cản kỹ thuật.
Cần tư vấn thủ tục xuất nhập khẩu cho lô hàng sắp tới?
Viện Kế Toán Việt Nam phân tích chế độ thuế, hiệp định FTA và báo giá theo thực tế khối lượng hồ sơ. Gọi hoặc nhắn Zalo 0916 636 419 để được hỗ trợ ngay hôm nay.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp mới thành lập có được làm mậu dịch quốc tế không?
Được, sau khi đăng ký kinh doanh có mã số thuế, doanh nghiệp cần đăng ký tài khoản VNACCS/VCIS tại Hải quan, mua chữ ký số và nộp bảo đảm tài chính (nếu cần) thì có thể khai báo tờ khai xuất nhập khẩu.
Làm sao để biết hàng hóa của mình thuộc mã HS nào và thuế suất bao nhiêu?
Cần so sánh đặc điểm kỹ thuật, thành phần, công dụng của hàng với Biểu thuế xuất nhập khẩu và các văn bản hướng dẫn của Tổng cục Hải quan. Việc tra mã HS sai là nguyên nhân chính dẫn đến xử phạt, nên nên nhờ chuyên viên rà soát.
Xuất khẩu sang EU theo EVFTA cần chuẩn bị những giấy tờ gì để hưởng thuế 0%?
Cần có chứng nhận xuất xứ C/O form E do cơ quan cấp phép cấp, bộ hồ sơ chứng minh xuất xứ (hóa đơn, packing list, sổ sách sản xuất) và hàng hóa phải đáp ứng quy tắc xuất xứ trong hiệp định. Thiếu một trong hai điều kiện sẽ không được ưu đãi.
Nhập khẩu hàng từ Trung Quốc mất bao lâu để thông quan?
Thời gian tùy thuộc vào nhóm hàng, kênh kiểm tra (xanh, vàng, đỏ), độ hoàn chỉnh hồ sơ. Hàng thông thường, hồ sơ đầy đủ có thể thông quan trong 1-2 ngày làm việc. Hàng kiểm dịch, kiểm định chất lượng sẽ lâu hơn.
Khi Hải quan kiểm tra sau thông quan thì đơn vị dịch vụ có hỗ trợ không?
Có. Chuyên viên phụ trách sẽ rà soát lại tờ khai, chứng từ, giải trình các điểm tranh cãi và đại diện doanh nghiệp làm việc với tổ kiểm tra theo đúng ủy quyền. Việc này giúp giảm thiểu rủi ro xử phạt hoặc thu thêm thuế.
Chi phí dịch vụ mậu dịch tính theo lô hàng hay theo tháng?
Tùy theo nhu cầu: có thể tính theo từng lô hàng (khai báo đơn lẻ) hoặc gói tháng/năm cho doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu đều đặn. Viện Kế Toán Việt Nam khảo sát lượng hàng hóa, độ phức tạp hồ sơ rồi mới báo giá cụ thể.
