Nhiều doanh nghiệp vẫn nhầm lẫn về thời hạn và mức lương trong thời gian thử việc, dẫn đến rủi ro pháp luật. Một quy định về thử việc rõ ràng giúp cả hai bên tránh tranh chấp và bảo vệ quyền lợi.
Quy định về thử việc là gì?
Quy định về thử việc là bộ quy định trong Bộ Luật Lao Động quy định thời hạn, mức lương, nghỉ phép và bảo hiểm xã hội trong thời gian thử việc. Đây là giai đoạn để cả employer và employee đánh giá sự phù hợp trước khi ký hợp đồng chính thức.
Đặc điểm của quy định về thử việc
- Thời hạn thử việc tối đa không vượt quá 60 ngày cho công việc thường và 30 ngày cho công vụ thời vụ, theo mức độ phức tạp của công việc.
- Lương trong thời gian thử việc phải tối thiểu 85% lương cơ bản của công việc được tuyển dụng hoặc lương tối thiểu vùng nếu chưa có lương cơ bản.
- Người lao động trong thời gian thử việc vẫn tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp theo tỷ lệ chung.
- Nghỉ phép trong thời gian thử việc được tính theo quy định chung về nghỉ phép năm lương, nhưng không được phép nghỉ ללא lương trừ khi có sự đồng ý của cả hai bên.
- Hai bên có thể chấm dứt hợp đồng thử việc mà không cần báo trước, nhưng phải thanh toán đầy đủ lương và các khoản bảo hiểm xã hội đã phát sinh.
- Sau khi hết thời gian thử việc, nếu không có thông báo chấm dứt, hợp đồng sẽ tự động chuyển thành hợp đồng lao động không definite thời hạn.
Công việc và thủ tục liên quan đến thử việc
Để áp dụng đúng quy định về thử việc, doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ và thực hiện một số bước hành chính cụ thể. Bảng dưới đây phân loại theo quy mô công ty và loại công việc để dễ dàng tra cứu.
| Quy mô công ty | Loại công việc | Hồ sơ và thủ tục cần làm |
|---|---|---|
| Doanh nghiệp nhỏ (dưới 10 lao động) | Công việc văn phòng, bán hàng | Chuẩn bị hợp đồng thử việc, khai bảo hiểm xã hội, lương thử việc theo 85% lương cơ bản |
| Doanh nghiệp vừa (10-200 lao động) | Công việc sản xuất, kỹ thuật | Khai thầu lao động, lập bảng chấm công, khai bảo hiểm xã hội, theo dõi thời gian thử việc |
| Doanh nghiệp lớn (trên 200 lao động) | Công việc quản lý, chuyên môn cao | Thiết lập quy chế thử việc nội bộ, đào tạo, đánh giá năng lực, lưu trữ hồ sơ thử việc theo quy định |
| Công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn | Công vụ thời vụ, dự án ngắn hạn | Thử việc theo thời hạn cụ thể, báo cáo kết quả thử việc cho bộ phận nhân sự |
| Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài | Công việc cần giấy phép làm việc cho lao động ngoại quốc | Kết hợp thử việc với xin giấy phép lao động, tuân thủ cả quy định nội địa và quốc tế |
Vì sao nên tuân thủ đúng quy định về thử việc
- Tránh vi phạm pháp luật lao động. Vi phạm về thời hạn hoặc lương thử việc có thể dẫn đến phạt amministrativo và bồi thường thiệt hại.
- Bảo vệ quyền lợi người lao động. Đảm bảo lương, nghỉ phép và bảo hiểm xã hội đúng mức giúp tăng sự hài lòng và giảm tỉ lệ nghỉ việc.
- Đánh giá năng lực một cách khách quan. Thời gian thử việc đủ dài để cả hai bên quan sát hiệu quả làm việc và thái độ.
- Tiết kiệm chi phí tuyển dụng. Khi thử việc không phù hợp, công ty có thể chấm dứt mà không phải trả tiền thưởng hoặc bồi thường lớn.
- Xây dựng hình ảnh nhà tuyển dụng tốt. Việc tuân thủ đầy đủ quy định thể hiện sự chuyên nghiệp và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.
- Dễ dàng mở rộng quy mô. Khi có quy trình thử việc chuẩn, việc thuê thêm lao động mới trở nên nhanh chóng và ít rủi ro.
Vi phạm quy định về thử việc thường gây thiệt hại lớn hơn chi phí để làm đúng từ đầu.
Dịch vụ tư vấn và hỗ trợ về quy định về thử việc tại Viện Kế Toán Việt Nam
Viện Kế Toán Việt Nam cung cấp gói dịch vụ tư vấn, chuẩn bị hồ sơ và thực hiện các thủ tục liên quan đến thời gian thử việc để doanh nghiệp luôn tuân thủ pháp luật.
- Tư vấn xác định thời hạn thử việc phù hợp với từng loại công việc và mức lương theo quy định 85% lương cơ bản.
- Chuẩn bị và soạn thảo hợp đồng lao động thử việc đầy đủ các điều khoản về lương, nghỉ phép, bảo hiểm xã hội.
- Hướng dẫn khai bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp cho lao động trong thời gian thử việc.
- Lập bảng chấm công, theo dõi thời gian làm việc và tính lương thử việc chính xác mỗi tháng.
- Hỗ trợ đánh giá kết quả sau thời gian thử việc và đưa ra quyết định về việc ký hợp đồng chính thức hoặc chấm dứt.
- Giúp doanh nghiệp xử lý thủ tục khi cần gia hạn hợp đồng thử việc hoặc chuyển sang hợp đồng không definite thời hạn.
Quy trình làm việc tại Viện Kế Toán Việt Nam
- Khảo sát nhu cầu tuyển dụng, loại công việc và số lượng lao động cần thử việc.
- Phân tích và đề xuất thời hạn thử việc, mức lương và các điều khoản bảo hiểm phù hợp.
- Soạn thảo và kiểm tra hợp đồng thử việc trước khi hai bên ký kết.
- Hướng dẫn thực hiện khai bảo hiểm xã hội, lương và chấm công theo quy định mỗi tháng.
- Theo dõi và báo cáo kết quả thử việc, hỗ trợ quyết định về việc duyệt hoặc chấm dứt hợp đồng.
Lưu ý khi áp dụng quy định về thử việc
- Kiểm tra kỹ thời hạn thử việc không vượt quá mức cho phép theo Luật Lao Động để tránh bị phạt.
- Đảm bảo lương thử việc không thấp hơn 85% lương cơ bản hoặc mức lương tối thiểu vùng nếu chưa có lương cơ bản.
- Lưu trữ đầy đủ bảng chấm công và biên bản lương để có thể tra cứu khi cần thiết hoặc khi cơ quan lao động kiểm tra.
- Thông báo trước cho lao động nếu quyết định không duyệt hợp đồng sau thời gian thử việc, kèm theo tính toán đầy đủ các khoản phải trả.
Cần tư vấn về quy định thử việc cho doanh nghiệp của bạn?
Viện Kế Toán Việt Nam có đội ngũ chuyên viên am hiểu Luật Lao Động, hỗ trợ bạn từ A-Z về hợp đồng, lương và bảo hiểm xã hội trong thời gian thử việc. Gọi hoặc nhắn Zalo 0916 636 419 để được tư vấn miễn phí.
Câu hỏi thường gặp
Thời hạn thử việc tối đa là bao lâu?
Theo Bộ Luật Lao Động, thời hạn thử việc tối đa là 60 ngày cho công việc thường và 30 ngày cho công vụ thời vụ. Nếu công việc đặc biệt phức tạp, có thể thỏa thuận nhưng không được vượt quá mức trên.
Lương trong thời gian thử việc được tính như thế nào?
Lương thử việc phải tối thiểu 85% lương cơ bản của công việc được tuyển dụng. Nếu chưa có lương cơ bản, áp dụng mức lương tối thiểu vùng theo quy định của mỗi tỉnh, thành phố.
Người lao động trong thời gian thử việc có được nghỉ phép không?
Có. Người lao động vẫn có quyền nghỉ phép theo quy định chung về nghỉ phép năm lương, nhưng nghỉ không lương cần có sự đồng ý của nhà tuyển dụng và phải được ghi nhận trong hợp đồng hoặc bản ghi chép.
Bảo hiểm xã hội phải nộp trong thời gian thử việc hay không?
Phải. Lao động trong thời gian thử việc vẫn tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp với tỷ lệ bình thường như khi làm việc chính thức.
Sau khi hết thời gian thử việc mà không có thông báo, hợp đồng sẽ ra sao?
Nếu không có bất kỳ thông báo chấm dứt nào từ bất kỳ bên nào, hợp đồng thử việc sẽ tự động chuyển thành hợp đồng lao động không definite thời hạn kể từ ngày hết thời gian thử việc.
Có thể gia hạn hợp đồng thử việc không?
Theo quy định hiện tại, không thể gia hạn hợp đồng thử việc. Sau khi hết thời hạn, nếu vẫn muốn tiếp tục quan sát, cần ký hợp đồng lao động mới (có thể là hợp đồng definite thời gian) để tiếp tục làm việc.
