Một doanh nghiệp FDI có thể hoàn thành báo cáo gửi công ty mẹ đúng hạn nhưng vẫn còn chênh lệch công nợ nội bộ, chưa đối chiếu xong chi phí ngoại tệ hoặc thiếu hồ sơ giải trình giao dịch liên kết. Những vấn đề này dễ phát sinh khi dữ liệu kế toán tại Việt Nam phải phục vụ đồng thời yêu cầu quản trị tập đoàn, nghĩa vụ thuế và kiểm toán độc lập.
Dịch vụ kế toán doanh nghiệp FDI của Viện Kế Toán hỗ trợ tổ chức sổ sách, kiểm soát chứng từ, kê khai thuế và chuẩn bị số liệu theo chế độ kế toán Việt Nam. Tùy phạm vi thỏa thuận, doanh nghiệp còn có thể được hỗ trợ đối chiếu dữ liệu với công ty mẹ, theo dõi giao dịch liên kết và chuẩn bị hồ sơ phục vụ kiểm toán.
Một doanh nghiệp FDI có thể có ba bộ số liệu nhưng không thể để chúng mất liên kết
Doanh nghiệp FDI cần liên kết sổ kế toán Việt Nam, báo cáo tập đoàn và hồ sơ thuế.
Công ty con tại Việt Nam thường phải cung cấp thông tin tài chính cho nhiều bên. Mỗi bên có mục đích sử dụng, thời điểm nhận báo cáo và nguyên tắc xác định số liệu khác nhau.
Sổ kế toán và báo cáo tài chính tại Việt Nam phản ánh nghiệp vụ theo chế độ kế toán doanh nghiệp đang áp dụng, làm cơ sở lập báo cáo và thực hiện các nghĩa vụ liên quan.
Báo cáo gửi công ty mẹ có thể được lập theo hệ thống tài khoản, biểu mẫu quản trị, chính sách kế toán và đồng tiền báo cáo riêng của tập đoàn.
Hồ sơ kê khai và quyết toán thuế được xác định theo pháp luật thuế Việt Nam. Một khoản chi đã ghi nhận trên sổ kế toán không có nghĩa đương nhiên được trừ toàn bộ khi xác định thu nhập chịu thuế.
Vì sao báo cáo công ty mẹ và sổ kế toán Việt Nam có thể khác nhau?
Giả sử công ty mẹ yêu cầu đơn vị tại Việt Nam gửi báo cáo vào ngày 5 hằng tháng, trong khi một số hóa đơn, chứng từ chi phí chưa được chuyển đến kế toán trước thời điểm đóng sổ nội bộ.
Báo cáo quản trị có thể phải sử dụng số liệu tạm tính hoặc khoản trích trước có căn cứ. Khi chứng từ thực tế được hoàn thiện, kế toán phải đánh giá và ghi nhận theo quy định áp dụng, đồng thời giải thích những khoản điều chỉnh giữa hai lần báo cáo.
Tình huống trên là ví dụ giả định về vận hành kế toán FDI, không phải thông tin khách hàng thực tế.
Điểm cần kiểm soát không phải buộc mọi báo cáo có cùng một con số tại mọi thời điểm. Điều quan trọng là doanh nghiệp phải xác định được số liệu bắt nguồn từ đâu, chênh lệch vì lý do gì và khoản nào cần điều chỉnh.
Bảng đối chiếu số liệu cần thể hiện điều gì?
| Nguồn dữ liệu | Nội dung cần kiểm soát |
|---|---|
| Sổ kế toán Việt Nam | Tài khoản, chứng từ, kỳ ghi nhận và số dư |
| Báo cáo tập đoàn | Chỉ tiêu báo cáo, quy tắc chuyển đổi và khoản điều chỉnh |
| Hồ sơ thuế | Doanh thu tính thuế, chi phí được trừ và nghĩa vụ kê khai |
| Bảng đối chiếu | Nguyên nhân chênh lệch, người xác nhận và trạng thái xử lý |
Doanh nghiệp FDI nên lưu được lịch sử điều chỉnh thay vì ghi đè số liệu cũ để khớp với báo cáo mới. Cách tổ chức này giúp việc giải trình với công ty mẹ, kiểm toán viên và cơ quan thuế thuận lợi hơn.
Đóng sổ theo lịch tập đoàn mà vẫn đáp ứng yêu cầu kế toán Việt Nam
Một khó khăn của kế toán doanh nghiệp FDI là thời hạn báo cáo nội bộ có thể sớm hơn đáng kể so với thời hạn kê khai và lập báo cáo theo pháp luật Việt Nam.
Nếu không phân định rõ dữ liệu đã khóa và dữ liệu đang chờ xác nhận, các khoản điều chỉnh sau ngày đóng sổ dễ bị bỏ sót hoặc ghi nhận không nhất quán.
Thiết lập lịch đóng sổ theo từng nhóm dữ liệu
Doanh nghiệp nên thống nhất thời điểm cung cấp chứng từ giữa bộ phận mua hàng, kho, nhân sự, sản xuất, kinh doanh và kế toán.
Chẳng hạn, bộ phận kho phải hoàn thành dữ liệu nhập – xuất – tồn trước khi kế toán tính giá vốn. Bộ phận nhân sự cần cung cấp bảng lương và các khoản phải trả để số liệu chi phí không bị thay đổi ngoài kiểm soát sau khi báo cáo đã gửi.
Đối với doanh nghiệp sử dụng hệ thống ERP của tập đoàn, cần phân biệt dữ liệu vận hành, dữ liệu được hạch toán và các bút toán chỉ phục vụ báo cáo hợp nhất.
Xử lý khác biệt về hệ thống tài khoản và chính sách kế toán
Hệ thống tài khoản tại Việt Nam và hệ thống tài khoản tập đoàn có thể không tương ứng hoàn toàn.
Một tài khoản kế toán Việt Nam có thể cần phân tách thành nhiều chỉ tiêu báo cáo quản trị. Ngược lại, nhiều khoản mục trên sổ kế toán có thể được tổng hợp vào một chỉ tiêu của tập đoàn.
Việc xây dựng bảng ánh xạ tài khoản cần đi kèm quy tắc chuyển đổi, người phê duyệt và hướng dẫn xử lý các khoản phát sinh đặc biệt. Không nên tự động chuyển toàn bộ số liệu từ phần mềm Việt Nam sang biểu mẫu công ty mẹ khi chưa kiểm tra sự khác biệt về nguyên tắc kế toán.
Báo cáo tập đoàn không thay thế báo cáo tài chính phải lập theo pháp luật Việt Nam. Việc chuyển đổi sang IFRS hoặc chuẩn mực riêng của tập đoàn là công việc cần xác định rõ phạm vi thực hiện.
Tiền chuyển từ công ty mẹ về Việt Nam phải được xác định đúng bản chất
Một khoản tiền nhận từ nước ngoài có thể phục vụ nhiều mục đích khác nhau. Doanh nghiệp không nên chỉ dựa vào tên người chuyển tiền hoặc nội dung chuyển khoản để quyết định cách hạch toán.
Vốn góp và khoản vay từ công ty mẹ là hai nghiệp vụ khác nhau
Tiền góp vốn liên quan đến quyền sở hữu, vốn điều lệ và hồ sơ đầu tư. Khoản vay lại làm phát sinh nghĩa vụ hoàn trả, lãi vay và những yêu cầu quản lý riêng.
Kế toán cần đối chiếu giấy tờ đăng ký, hợp đồng, chứng từ ngân hàng, số vốn thực góp hoặc khoản nợ phải trả. Nếu có thay đổi vốn, khoản vay hoặc cơ cấu nhà đầu tư, hồ sơ kế toán phải được cập nhật tương ứng với giao dịch và thủ tục pháp lý thực tế.
Không phải mọi doanh nghiệp có cổ đông nước ngoài đều sử dụng cùng một loại tài khoản vốn
Quy định quản lý ngoại hối phân biệt hoạt động đầu tư trực tiếp và đầu tư gián tiếp theo từng trường hợp.
Theo Thông tư 06/2019/TT-NHNN, việc mở và sử dụng tài khoản vốn đầu tư trực tiếp được xác định theo đối tượng và điều kiện quy định. Doanh nghiệp cần kiểm tra tư cách nhà đầu tư, tỷ lệ sở hữu, giấy tờ đầu tư và giao dịch thực tế trước khi xác định phương thức chuyển tiền.
Nguồn: Thông tư 06/2019/TT-NHNN – Công báo Chính phủ.
Việc góp vốn, chuyển nhượng vốn, nhận khoản vay và chuyển lợi nhuận ra nước ngoài có thể sử dụng các thủ tục, tài khoản và bộ hồ sơ khác nhau. Không nên áp dụng một quy trình thanh toán chung cho mọi giao dịch với nhà đầu tư nước ngoài.
Phí quản lý, bản quyền và dịch vụ từ công ty mẹ: Có hợp đồng chưa chắc đã đủ
Một doanh nghiệp FDI có thể phải thanh toán phí quản lý tập đoàn, tư vấn kỹ thuật, phần mềm, bản quyền thương hiệu hoặc chi phí được phân bổ từ công ty mẹ.
Đây là nhóm nghiệp vụ cần chú ý vì vừa liên quan đến chứng từ chi phí, vừa có thể phát sinh nghĩa vụ thuế đối với nhà cung cấp nước ngoài và yêu cầu xác định giá giao dịch liên kết.
Phí dịch vụ nội bộ cần chứng minh lợi ích thực tế
Giả sử công ty mẹ phân bổ chi phí quản lý khu vực cho nhiều công ty con. Để đánh giá khoản phí tại Việt Nam, kế toán không nên chỉ lưu hóa đơn hoặc giấy đề nghị thanh toán.
Doanh nghiệp cần làm rõ dịch vụ nào đã được cung cấp, đơn vị tại Việt Nam nhận được lợi ích gì, cách xác định giá hoặc phân bổ chi phí ra sao và ai xác nhận kết quả thực hiện.
Tùy giao dịch, hồ sơ có thể gồm hợp đồng, phụ lục, bảng tính phân bổ, báo cáo công việc, tài liệu tư vấn, thư trao đổi nghiệp vụ và chứng từ thanh toán.
Khoản chi có thật chưa chắc đã đáp ứng đầy đủ điều kiện được trừ khi tính thuế TNDN. Theo Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp phải xem xét đồng thời tính liên quan đến hoạt động kinh doanh, hóa đơn chứng từ và điều kiện thanh toán theo quy định.
Đối với các khoản thuộc phạm vi điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt, ngưỡng từ 05 triệu đồng/lần cần được kiểm tra theo bản chất và thời điểm phát sinh khoản chi.
Nguồn: Nghị định 320/2025/NĐ-CP – Cổng thông tin Chính phủ.
Thanh toán ra nước ngoài cần kiểm tra nghĩa vụ thuế trước khi chuyển tiền
Không phải mọi khoản thanh toán cho công ty mẹ đều có cùng cách xử lý thuế.
Tiền mua hàng, phí cung cấp dịch vụ, tiền bản quyền, lãi vay và các khoản thanh toán khác cần được phân loại theo hợp đồng và giao dịch thực tế. Khi phát sinh nghĩa vụ thuế đối với bên nước ngoài, doanh nghiệp cần xác định cơ chế kê khai, khấu trừ hoặc nộp thay phù hợp.
Từ ngày 01/7/2026, việc quản lý thuế được thực hiện theo hệ thống quy định mới, trong đó có Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Doanh nghiệp cần xem xét cả tình trạng đăng ký, khai nộp thuế của nhà cung cấp nước ngoài và trách nhiệm của bên Việt Nam theo từng trường hợp.
Nguồn: Nghị định 252/2026/NĐ-CP – Cổng thông tin Chính phủ.
Nếu hợp đồng quy định bên Việt Nam chịu thay phần thuế của đối tác, cần xem xét điều khoản giá và cách tính nghĩa vụ thuế trước khi thanh toán. Việc kiểm tra từ đầu thường thuận lợi hơn xử lý khi khoản tiền đã được chuyển ra nước ngoài.
Giao dịch liên kết năm 2026: Kiểm tra từ lúc phát sinh, không đợi quyết toán thuế
Giao dịch với công ty mẹ cần hợp đồng, chứng từ thực hiện và dữ liệu đối chiếu nhất quán.
Giao dịch liên kết không chỉ xuất hiện ở doanh nghiệp FDI có quy mô lớn. Một công ty con mua hàng từ công ty mẹ, vay vốn trong tập đoàn hoặc trả phí dịch vụ nội bộ đều cần xem xét quan hệ liên kết và nghĩa vụ tương ứng.
Nghị định 255/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, áp dụng từ kỳ tính thuế TNDN năm 2026 và thay thế Nghị định 132/2020/NĐ-CP cùng Nghị định 20/2025/NĐ-CP.
Nguồn: Nghị định 255/2026/NĐ-CP – Cổng thông tin Chính phủ.
Dữ liệu giao dịch liên kết cần có ngay trong năm
Kế toán nên xây dựng danh mục các bên liên kết và phân loại giao dịch ngay khi phát sinh. Những nhóm thường cần theo dõi gồm:
- Hàng hóa, nguyên vật liệu và thành phẩm mua bán nội bộ tập đoàn.
- Phí quản lý, hỗ trợ kỹ thuật, dịch vụ tư vấn và phần mềm.
- Tiền bản quyền, quyền sử dụng tài sản vô hình.
- Các khoản vay, cho vay, mượn và nghĩa vụ tài chính liên quan.
- Chi phí dùng chung được phân bổ giữa các công ty thành viên.
Mỗi nhóm cần có căn cứ về hợp đồng, giá trị giao dịch, chứng từ thực hiện và phương pháp xác định giá khi thuộc diện áp dụng.
Được miễn lập hồ sơ xác định giá có đồng nghĩa miễn kê khai?
Không nhất thiết.
Nghị định 255/2026/NĐ-CP có các trường hợp miễn kê khai hoặc miễn lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết với điều kiện cụ thể. Doanh nghiệp cần kiểm tra riêng phạm vi miễn, ngưỡng doanh thu, giá trị giao dịch, hoạt động sử dụng tài sản vô hình và các điều kiện khác.
Chẳng hạn, ngưỡng doanh thu dưới 500 tỷ đồng trong một trường hợp miễn lập hồ sơ không phải điều kiện độc lập để mọi doanh nghiệp được miễn. Quy định này còn gắn với tiêu chí hoạt động và tỷ suất lợi nhuận tương ứng.
Vì vậy, khi thực hiện dịch vụ kế toán doanh nghiệp FDI, cần phân biệt công việc hạch toán giao dịch liên kết hằng tháng với công việc kê khai và lập hồ sơ xác định giá theo quy định.
Những phân tích so sánh chuyên sâu, lựa chọn doanh nghiệp độc lập và lập hồ sơ xác định giá có thể cần phạm vi tư vấn riêng.
Chế độ kế toán từ năm 2026: Phải nhìn vào ngày bắt đầu năm tài chính
Không phải doanh nghiệp FDI nào cũng có năm tài chính kết thúc vào ngày 31/12. Một số công ty con sử dụng năm tài chính theo lịch tập đoàn để thuận tiện hợp nhất báo cáo.
Điều này đặc biệt quan trọng khi xác định thời điểm chuyển sang chế độ kế toán mới.
Thông tư 99/2025/TT-BTC được áp dụng từ năm tài chính nào?
Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và áp dụng đối với năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này trong phạm vi quy định.
Ví dụ, doanh nghiệp có năm tài chính từ ngày 01/10/2025 đến ngày 30/09/2026 không chuyển sang áp dụng Thông tư 99 giữa kỳ từ tháng 01/2026. Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, kỳ áp dụng tương ứng bắt đầu từ ngày 01/10/2026.
Nguồn: Bộ Tài chính – Hướng dẫn áp dụng Thông tư 99 cho năm tài chính khác năm dương lịch.
Việc lựa chọn và chuyển đổi chế độ kế toán còn cần căn cứ đối tượng áp dụng, chính sách kế toán và hệ thống dữ liệu doanh nghiệp đang sử dụng. Không nên mặc định mọi doanh nghiệp FDI đều phải áp dụng cùng một hệ thống tài khoản.
Có thể sử dụng ngoại tệ làm đơn vị tiền tệ kế toán không?
Doanh nghiệp có hoạt động thu, chi chủ yếu bằng ngoại tệ có thể lựa chọn một loại ngoại tệ làm đơn vị tiền tệ kế toán khi đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Tuy nhiên, báo cáo tài chính mang tính pháp lý để nộp cho cơ quan có thẩm quyền tại Việt Nam về nguyên tắc phải trình bày bằng đồng Việt Nam. Đối với doanh nghiệp thuộc diện kiểm toán bắt buộc, báo cáo tài chính được kiểm toán cũng phải được trình bày bằng đồng Việt Nam theo Điều 6 Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Nguồn: Thông tư 99/2025/TT-BTC – Công báo Chính phủ.
Khi xử lý ngoại tệ, kế toán phải thống nhất nguyên tắc xác định tỷ giá, đánh giá khoản mục tiền tệ và chuyển đổi báo cáo. Việc công ty mẹ yêu cầu nhận báo cáo bằng USD không tự động cho phép công ty con sử dụng USD làm đơn vị tiền tệ kế toán tại Việt Nam.
Kiểm toán bắt buộc: Những khoản mục nên được làm rõ trước khi kiểm toán viên hỏi
Chuẩn bị kiểm toán cần kiểm tra công nợ nội bộ, hồ sơ vốn và chứng từ các giao dịch trọng yếu.
Theo điểm a khoản 1 Điều 37 Luật Kiểm toán độc lập, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thuộc diện phải kiểm toán báo cáo tài chính hằng năm.
Bộ Tài chính đã hướng dẫn rằng nghĩa vụ này không phụ thuộc quy mô khi doanh nghiệp được xác định thuộc nhóm doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
Nguồn: Bộ Tài chính – Giải đáp về kiểm toán bắt buộc đối với doanh nghiệp FDI.
Kiểm toán viên không chỉ kiểm tra kết quả cuối năm. Những chênh lệch chưa được giải thích từ các tháng trước có thể ảnh hưởng đến quá trình kiểm toán nếu thiếu chứng từ và người chịu trách nhiệm xác nhận.
Bốn nhóm dữ liệu thường cần ưu tiên trước kiểm toán
Thứ nhất – Công nợ nội bộ tập đoàn. Cần đối chiếu số dư với công ty mẹ và các bên liên kết, làm rõ những khoản khác biệt về thời điểm ghi nhận, hóa đơn hoặc tỷ giá.
Thứ hai – Vốn góp, khoản vay và ngoại tệ. Cần kiểm tra hồ sơ vốn, chứng từ ngân hàng, hợp đồng vay, lãi phải trả và dữ liệu đánh giá chênh lệch tỷ giá.
Thứ ba – Chi phí dịch vụ và thanh toán ra nước ngoài. Cần chuẩn bị hợp đồng, tài liệu chứng minh dịch vụ, chứng từ thanh toán và hồ sơ thuế liên quan.
Thứ tư – Tài sản, hàng tồn kho và các khoản trích trước. Cần có căn cứ về kiểm kê, đối chiếu số lượng, giá trị, phương pháp phân bổ và những ước tính kế toán trọng yếu.
Kế toán doanh nghiệp FDI có thể phối hợp chuẩn bị dữ liệu và giải trình, nhưng công việc này không thay thế chức năng của doanh nghiệp kiểm toán độc lập.
Mỗi mô hình doanh nghiệp FDI cần ưu tiên kiểm soát dữ liệu khác nhau
Doanh nghiệp sản xuất có vốn nước ngoài, công ty thương mại nhập khẩu và văn phòng cung cấp dịch vụ trong tập đoàn thường có cấu trúc nghiệp vụ rất khác nhau.
Vì vậy, phạm vi kế toán nên được xây dựng theo những giao dịch thực tế có ảnh hưởng lớn đến doanh thu, chi phí và nghĩa vụ tuân thủ.
| Mô hình hoạt động | Dữ liệu cần ưu tiên kiểm soát |
|---|---|
| FDI sản xuất, gia công | Nguyên vật liệu, hàng gia công, giá thành, tài sản cố định và giao dịch nội bộ |
| FDI thương mại, phân phối | Hàng nhập khẩu, chứng từ hải quan, giá vốn, chiết khấu và công nợ nước ngoài |
| FDI công nghệ, dịch vụ | Phí bản quyền, phần mềm, hợp đồng dịch vụ quốc tế và chi phí nhân sự |
| FDI mới đầu tư nhà xưởng | Vốn góp, tài sản hình thành trong giai đoạn đầu tư, chi phí xây dựng và tiến độ giải ngân |
Đối với doanh nghiệp sản xuất, sai lệch giá thành có thể ảnh hưởng đồng thời đến báo cáo tập đoàn và hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.
Trong khi đó, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ nội bộ tập đoàn có thể cần tập trung hơn vào bằng chứng thực hiện dịch vụ, phương pháp tính phí và công nợ với bên liên kết.
Dịch vụ kế toán doanh nghiệp FDI của Viện Kế Toán hỗ trợ những công việc gì?
Viện Kế Toán trao đổi với doanh nghiệp để xác định các công việc kế toán, thuế cần thực hiện tại Việt Nam và những yêu cầu bổ sung từ công ty mẹ.
Phạm vi được xây dựng dựa trên tình trạng sổ sách, hệ thống phần mềm, mức độ phức tạp của giao dịch và nhân sự kế toán hiện có.
Kế toán và thuế định kỳ
Tùy hợp đồng, công việc có thể bao gồm kiểm tra chứng từ, hạch toán nghiệp vụ, theo dõi công nợ, đối chiếu ngân hàng, kê khai thuế và lập báo cáo tài chính theo chế độ áp dụng.
Đối với giao dịch ngoại tệ, thanh toán quốc tế hoặc phát sinh giữa các bên liên kết, kế toán cần có đủ thông tin để phân loại và xử lý theo quy định.
Đối chiếu và chuẩn hóa dữ liệu báo cáo tập đoàn
Doanh nghiệp có thể cần hỗ trợ xây dựng bảng ánh xạ tài khoản, bảng đối chiếu số dư hoặc danh mục các khoản điều chỉnh giữa sổ kế toán Việt Nam và biểu mẫu quản trị của công ty mẹ.
Việc lập báo cáo bằng ngoại ngữ, chuyển đổi chuẩn mực kế toán hoặc thực hiện reporting package chuyên sâu cần được thỏa thuận rõ về biểu mẫu, phương pháp, tần suất và trách nhiệm phê duyệt.
Hỗ trợ hồ sơ giao dịch liên kết và kiểm toán
Khi thuộc phạm vi hợp đồng, Viện Kế Toán có thể phối hợp tổng hợp dữ liệu giao dịch liên kết, đối chiếu chứng từ, chuẩn bị hồ sơ kế toán và thuế để phục vụ kiểm toán.
Những công việc chuyên sâu như xác định giá chuyển nhượng, phân tích so sánh độc lập, tư vấn thuế quốc tế hoặc kiểm toán độc lập phải được phân biệt với dịch vụ kế toán định kỳ.
>> Xem thêm: Dịch vụ kế toán thuê ngoài
Sau mỗi kỳ kế toán, doanh nghiệp FDI cần nhận được gì?
Đối với doanh nghiệp FDI, kết quả bàn giao không nên chỉ dừng ở tổng số tờ khai đã nộp hoặc bảng cân đối số phát sinh.
Người quản lý còn cần biết số liệu nào đã được xác nhận, khoản nào đang chờ công ty mẹ phản hồi và hồ sơ nào có thể ảnh hưởng đến việc hoàn thiện báo cáo cuối năm.
Tùy phạm vi đã thỏa thuận, các kết quả bàn giao có thể bao gồm:
- Sổ sách kế toán và hồ sơ thuế: Phục vụ ghi nhận nghiệp vụ, kê khai, lập báo cáo và lưu trữ.
- Bảng đối chiếu công nợ: Thể hiện số phải thu, phải trả, khoản thanh toán và số dư cần xác nhận.
- Danh mục giao dịch với bên liên kết: Phục vụ theo dõi các khoản mua bán, dịch vụ, vay vốn và thanh toán nội bộ.
- Bảng đối chiếu báo cáo tập đoàn: Giải thích sự khác biệt giữa các chỉ tiêu theo phạm vi được giao.
- Danh mục chứng từ còn thiếu: Ghi rõ loại tài liệu, bộ phận cung cấp và thời điểm cần bổ sung.
- Bảng theo dõi vấn đề cần xử lý: Phân biệt khoản đã hoàn tất, khoản chờ xác nhận và khoản phải đánh giá chuyên sâu.
Các bảng báo cáo quản trị hoặc chuyển đổi chuẩn mực kế toán không mặc nhiên nằm trong mọi gói dịch vụ kế toán doanh nghiệp FDI.
Việc bàn giao cần thống nhất cả hình thức dữ liệu, quyền truy cập, yêu cầu bảo mật và trách nhiệm lưu trữ. Đây là cơ sở để doanh nghiệp tiếp tục sử dụng được số liệu khi thay nhân sự hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ.
Doanh nghiệp FDI đã có kế toán nội bộ thì nên thuê ngoài phần nào?
Không phải mọi doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đều cần thuê ngoài toàn bộ công việc kế toán.
Một doanh nghiệp đang vận hành nhà máy có thể duy trì kế toán kho, công nợ và thanh toán tại chỗ. Phần việc cần bổ sung có thể là hạch toán tổng hợp, kiểm tra nghĩa vụ thuế, đối chiếu với tập đoàn hoặc hỗ trợ chuẩn bị kiểm toán.
Khi công ty mới thành lập và chưa có hệ thống kế toán hoàn chỉnh
Nhu cầu có thể tập trung vào tổ chức chứng từ, theo dõi vốn đầu tư, lựa chọn chế độ kế toán và xác định các nghĩa vụ kê khai ban đầu.
Việc thống nhất đầu mối chuyển giao thông tin ngay từ đầu giúp hạn chế tình trạng dữ liệu vốn, thanh toán và chi phí đầu tư bị tách rời khi doanh nghiệp bắt đầu vận hành.
Khi công ty đã có kế toán nội bộ nhưng thường xuyên chênh lệch số liệu
Doanh nghiệp có thể cần soát xét các khoản mục đang có vấn đề trước khi mở rộng phạm vi thuê ngoài.
Ví dụ, nếu công nợ với công ty mẹ không khớp, cần xác định nguồn chênh lệch trước khi yêu cầu kế toán điều chỉnh. Không nên sửa số dư chỉ nhằm làm hai bảng báo cáo có cùng kết quả.
Khi chuẩn bị kiểm toán hoặc quyết toán thuế
Doanh nghiệp có thể thuê hỗ trợ riêng trong việc tổng hợp chứng từ, đối chiếu sổ sách và rà soát những khoản mục có nguy cơ phát sinh điều chỉnh.
Nếu dữ liệu các năm trước chưa hoàn thiện, khối lượng xử lý tồn đọng cần được xác định tách biệt với công việc kế toán của kỳ hiện tại.
>> Xem thêm: Dịch vụ quyết toán thuế doanh nghiệp
Chi phí thuê kế toán cho doanh nghiệp FDI được xác định như thế nào?
Hai công ty FDI có số lượng hóa đơn tương đương chưa chắc cần cùng một phạm vi dịch vụ.
Một doanh nghiệp chỉ có giao dịch trong nước, ít nhân sự và yêu cầu báo cáo đơn giản có thể khác đáng kể doanh nghiệp thường xuyên mua bán với bên liên kết, sử dụng ngoại tệ và phải gửi reporting package theo lịch tập đoàn.
Chi phí dịch vụ thường phụ thuộc vào khối lượng chứng từ, số tài khoản ngân hàng, loại hình hoạt động, giao dịch nước ngoài, yêu cầu báo cáo, tình trạng sổ sách và mức độ phối hợp với nhân sự nội bộ.
Đối với các công việc như hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết chuyên sâu, chuyển đổi chuẩn mực, tư vấn thuế tối thiểu toàn cầu hoặc hỗ trợ kiểm toán, cần xác định phạm vi và mức phí riêng nếu có phát sinh.
Viện Kế Toán trao đổi phương án dịch vụ trên cơ sở dữ liệu và yêu cầu thực tế của doanh nghiệp, thay vì áp dụng một mức giá cố định cho mọi công ty có vốn đầu tư nước ngoài.
Những câu hỏi thường gặp về dịch vụ kế toán doanh nghiệp FDI
Doanh nghiệp FDI chưa phát sinh doanh thu có phải kiểm toán báo cáo tài chính không?
Nếu doanh nghiệp được xác định thuộc diện doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài theo quy định, nghĩa vụ kiểm toán báo cáo tài chính hằng năm không phụ thuộc quy mô.
Việc chưa có doanh thu không tự động miễn nghĩa vụ kiểm toán. Doanh nghiệp cần xem xét tình trạng pháp lý và kỳ báo cáo thực tế.
Công ty mẹ yêu cầu báo cáo bằng USD thì kế toán Việt Nam có phải dùng USD không?
Không bắt buộc.
Đơn vị tiền tệ kế toán phải được xác định theo điều kiện của chế độ kế toán áp dụng. Doanh nghiệp có thể lập báo cáo quản trị bằng USD theo yêu cầu tập đoàn trong khi vẫn thực hiện nghĩa vụ báo cáo tại Việt Nam bằng đồng Việt Nam theo quy định.
Doanh nghiệp FDI có bắt buộc lập hồ sơ giao dịch liên kết hằng năm không?
Phụ thuộc việc có phát sinh giao dịch liên kết và doanh nghiệp có thuộc trường hợp được miễn theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP hay không.
Cần phân biệt nghĩa vụ kê khai thông tin giao dịch liên kết với nghĩa vụ lập hồ sơ xác định giá. Không nên mặc định mọi doanh nghiệp FDI đều phải lập cùng một bộ hồ sơ.
Phí quản lý trả cho công ty mẹ có được tính vào chi phí hợp lệ không?
Cần xem xét bản chất dịch vụ, mục đích kinh doanh, hợp đồng, bằng chứng thực hiện, chứng từ và nguyên tắc giao dịch độc lập.
Ngoài điều kiện về chi phí được trừ, doanh nghiệp còn phải kiểm tra nghĩa vụ thuế đối với khoản thanh toán cho bên nước ngoài theo trường hợp cụ thể.
Doanh nghiệp FDI có phải áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu 15% không?
Không phải mọi doanh nghiệp FDI đều thuộc diện áp dụng.
Theo Nghị định 236/2025/NĐ-CP, cơ chế thuế TNDN bổ sung hướng đến các đơn vị hợp thành thuộc tập đoàn đa quốc gia đáp ứng ngưỡng doanh thu hợp nhất từ 750 triệu EUR trở lên trong ít nhất hai của bốn năm liền kề trước năm tài chính xác định nghĩa vụ thuế, trừ các trường hợp loại trừ.
Doanh nghiệp thuộc tập đoàn lớn cần xác minh phạm vi áp dụng, dữ liệu thuế và trách nhiệm kê khai với bộ phận thuế của tập đoàn.
Nguồn: Nghị định 236/2025/NĐ-CP – Cổng thông tin Chính phủ.
Dịch vụ kế toán doanh nghiệp FDI có thay thế đơn vị kiểm toán không?
Không.
Dịch vụ kế toán có thể hỗ trợ lập báo cáo, hoàn thiện sổ sách và chuẩn bị tài liệu phục vụ kiểm toán. Việc thực hiện cuộc kiểm toán và phát hành báo cáo kiểm toán thuộc trách nhiệm của doanh nghiệp kiểm toán độc lập có đủ điều kiện.
Doanh nghiệp FDI đã có phần mềm ERP có cần dịch vụ kế toán không?
ERP hỗ trợ ghi nhận và quản lý dữ liệu, nhưng không tự bảo đảm mọi nghiệp vụ được xử lý phù hợp với quy định kế toán và thuế Việt Nam.
Nếu doanh nghiệp đã có đội ngũ đủ năng lực thì không nhất thiết phải thuê ngoài. Trường hợp cần hỗ trợ chuyển đổi dữ liệu, soát xét hoặc chuẩn bị kiểm toán, có thể thuê một phần công việc.
Doanh nghiệp có thể thuê riêng dịch vụ soát xét trước kỳ kiểm toán không?
Có thể trao đổi để xác định phạm vi kiểm tra sổ sách, công nợ, tài sản, chứng từ nước ngoài và các khoản giao dịch liên kết.
Công việc soát xét phục vụ chuẩn bị kiểm toán không đồng nghĩa với kiểm toán độc lập và không bảo đảm kiểm toán viên sẽ không yêu cầu điều chỉnh.
Kiểm soát số liệu FDI bắt đầu từ khả năng giải thích từng khoản chênh lệch
Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài không chỉ cần lập báo cáo đúng hạn mà còn phải duy trì khả năng đối chiếu giữa chứng từ, sổ kế toán Việt Nam, hồ sơ thuế và dữ liệu gửi công ty mẹ.
Khi các hệ thống này có quy tắc kết nối rõ ràng, người quản lý có thể nhận biết sớm khoản công nợ chưa xác nhận, chi phí chưa đủ chứng từ và giao dịch liên kết cần được xem xét trước khi lập báo cáo cuối năm.
Dịch vụ kế toán doanh nghiệp FDI của Viện Kế Toán hướng đến việc tổ chức công việc theo mô hình thực tế, xác định rõ trách nhiệm cung cấp dữ liệu và lựa chọn phạm vi hỗ trợ phù hợp.
Nếu doanh nghiệp đang cần chuẩn hóa sổ sách, đối chiếu báo cáo công ty mẹ, xử lý nghiệp vụ ngoại tệ hoặc chuẩn bị hồ sơ kiểm toán, có thể liên hệ Viện Kế Toán để trao đổi tình trạng hiện tại và xác định công việc cần ưu tiên.
Liên hệ Viện Kế Toán cùng đồng hành với doanh nghiệp
VIỆN KẾ TOÁN
Hotline: 0916 636 419
Địa chỉ: SH-03 Đường NB-D1, Khu Eco Xuân Lái Thiêu, Phường Lái Thiêu, TP. Hồ Chí Minh.
Website: https://vienketoan.vn/
Fanpage: Viện Kế Toán Việt Nam
